ท่อปลอก (Casing Pipe) คือท่อขนาดใหญ่ที่วางลอดถนนหรือทางรถไฟไว้ก่อน เพื่อเป็นช่องทางให้สอดท่อใช้งาน เช่น ท่อประปา ท่อเหล็ก หรือท่อร้อยสาย เข้าไปภายหลัง ประโยชน์คือป้องกันท่อใช้งานจากแรงกดของถนน และเปลี่ยนท่อในอนาคตได้โดยไม่ต้องเจาะหรือตัดถนนใหม่ ท่อปลอกที่ดันลอดด้วย HDD นิยมใช้ HDPE ขนาด 180–630 มม.
เมื่อไรควรใช้ท่อปลอก
- หน่วยงานเจ้าของถนนหรือทางรถไฟกำหนดให้มีท่อปลอก
- ท่อใช้งานเป็นท่อที่ดึงลอดเองไม่ได้ เช่น ท่อเหล็กต่อหน้าแปลน หรือท่อที่มีข้อต่อสวม
- ต้องการเผื่อเปลี่ยนท่อหรือเพิ่มสายในอนาคต
- ต้องรวมท่อหลายเส้นไว้ในช่องทางเดียวกัน
กำหนดขนาดท่อปลอกอย่างไร
ขนาดท่อปลอกต้องใหญ่กว่าขนาดภายนอกของท่อใช้งาน รวมข้อต่อหรือหน้าแปลนที่โตที่สุด และรวมความหนาของตัวรองรับ (Spacer / Casing Spacer) ที่ใช้ประคองท่อใช้งานให้อยู่กลางท่อปลอก เมื่อได้ขนาดท่อปลอกแล้ว รูเจาะยังต้องคว้านให้ใหญ่กว่าท่อปลอกราว 1.2–1.5 เท่าตามคำแนะนำของคู่มือ PPI
ขั้นตอน
- เจาะนำร่อง คว้านขยาย และดึงท่อปลอก HDPEเหมือนงาน HDD ทั่วไป
- ติดตัวรองรับบนท่อใช้งานระยะห่างตามน้ำหนักท่อ
- สอดท่อใช้งานเข้าท่อปลอกดันหรือดึงเข้าตามขนาดและน้ำหนัก
- ปิดปลายท่อปลอกใช้ปลอกยางหรือวัสดุซีลปิดช่องว่างทั้งสองด้าน กันดินและน้ำเข้า
ภาพหน้างานท่อขนาดใหญ่
เครื่องเชื่อมท่อ HDPE แบบ Butt Fusion ขนาดใหญ่
เชื่อมท่อ HDPE ขนาดใหญ่ด้วยเครื่อง Butt Fusion
ยกท่อ HDPE ขนาดใหญ่เตรียมดันลอดข้ามคลอง
มุมสูงหน้างานดันลอดท่อ HDPE ขนาดใหญ่ข้ามคลองริมถนน
รถขุดจับท่อ HDPE ขนาดใหญ่เข้าแนว
ท่อ HDPE ขนาดใหญ่วางริมคลองรอดึงลอด
ท่อ HDPE เชื่อมต่อเป็นแนวยาวริมถนน พร้อมดึงในครั้งเดียว
ดึงท่อ HDPE ขนาดใหญ่ลอดคลอง พร้อมหัวคว้านขยายบริการที่เกี่ยวข้อง
คำถามที่พบบ่อย
ท่อปลอกต้องใหญ่กว่าท่อใช้งานเท่าไร
ท่อปลอกใช้วัสดุอะไร
ราคาดันลอดท่อปลอกคิดอย่างไร
ข้อมูลเชิงเทคนิคในหน้านี้เรียบเรียงจาก PPI Handbook of Polyethylene Pipe, Chapter 12 – Horizontal Directional Drilling (Plastics Pipe Institute) ร่วมกับประสบการณ์หน้างานของทีมตะวันไพพ์ ตัวเลขในคู่มือเป็นแนวทางเบื้องต้น งานจริงต้องให้วิศวกรประเมินตามสภาพดินและข้อกำหนดของเจ้าของโครงการ เอกสารอ้างอิงเพิ่มเติม: ASTM F1962, ASCE MOP 108 และ NASTT HDD Good Practices Guidelines