การดึงท่อกลับ (Pullback)
ช่วงที่ท่อรับแรงสูงที่สุดในชีวิต

แรงดึงมาจากไหน

• แรงเสียดทานระหว่างท่อกับผนังรูหรือน้ำโคลน
• แรงเสียดทานของท่อส่วนที่ยังลากอยู่บนผิวดิน
• Capstan Effect เมื่อดึงอ้อมโค้งของแนวเจาะ
• แรงต้านจากการไหลของน้ำโคลน (Hydrokinetic Drag)

เครื่อง HDD ขนาดใหญ่ดึงได้ราว 100,000–500,000 ปอนด์ (ประมาณ 45–225 ตัน) แต่แรงส่วนใหญ่ใช้ไปกับหัวคว้านที่นำหน้าท่อ คู่มือ PPI ระบุว่ายากจะรู้ว่าแรงส่งถึงตัวท่อจริงเท่าไร สูตรคำนวณแรงดึงทั้งหลายจึงใช้เป็นค่าประมาณเบื้องต้น และสมมติว่ารูเจาะเป็น "รูอุดมคติ" — โค้งนุ่มนวล ไม่มีคลื่น ไม่พัง เศษดินออกเกือบหมด น้ำโคลนไหลเวียนดี ยิ่งรูจริงใกล้อุดมคติ แรงจริงยิ่งใกล้ค่าคำนวณ

หัวท่อรับแรงนานที่สุด

แรงดึงสะสมเพิ่มขึ้นตามความยาวท่อที่เข้ารูแล้ว หัวท่อ (Pull-nose) รับแรงนานที่สุด ส่วนท้ายท่อแทบไม่รับแรงเลย ท่อแต่ละช่วงจึงยืดตัวไม่เท่ากัน เราจึง ดึงอย่างนุ่มนวลด้วยความเร็วคงที่ และบันทึกแรงดึง ความเร็ว อัตราน้ำโคลน และความยาวที่ดึงเข้าแล้วตลอดการดึง

Weak Link — ฟิวส์ของท่อ

คู่มือแนะนำให้เฝ้าดูแรงดึงและใช้จุดตัดแรง เช่น ท่อช่วงสั้นที่ผนังบางกว่า (DR สูงกว่า) หรือข้อต่อตัดแรงแบบกลไก (Break-away) ที่หัวดึง ถ้าแรงเกินค่าที่ตั้งไว้ จุดนี้จะขาดก่อนตัวท่อจะเสียหาย

หลังดึงเสร็จ

ท่อต้องใช้เวลาหลายชั่วโมง (ประมาณเท่ากับเวลาที่ดึง) เพื่อคืนตัวจากการยืด ส่วนยืดแบบยืดหยุ่นคืนทันที ส่วนยืดแบบหนืดหยุ่นจะ "จำ" ความยาวเดิมและหดกลับข้ามคืน คู่มือ PPI จึงแนะนำให้ดึงหัวท่อเลยจุดออกไว้ราว 3% ของความยาว และในกรณีเลวร้ายราว 4% (40 ฟุตต่อ 1,000 ฟุต) เพื่อไม่ให้เช้าวันรุ่งขึ้นหัวท่อหดกลับเข้าไปต่ำกว่าปากหลุม และให้ตัดท่อหลังจากท่อมีอุณหภูมิเท่ากับดินแล้วเท่านั้น

คำถามที่พบบ่อย

ข้อมูลเชิงเทคนิคในหน้านี้เรียบเรียงจาก PPI Handbook of Polyethylene Pipe, Chapter 12 – Horizontal Directional Drilling (Plastics Pipe Institute) ร่วมกับประสบการณ์หน้างานของทีมตะวันไพพ์ ตัวเลขในคู่มือเป็นแนวทางเบื้องต้น งานจริงต้องให้วิศวกรประเมินตามสภาพดินและข้อกำหนดของเจ้าของโครงการ เอกสารอ้างอิงเพิ่มเติม: ASTM F1962, ASCE MOP 108 และ NASTT HDD Good Practices Guidelines