ดันลอดท่อ HDPE คือการติดตั้งท่อพอลิเอทิลีนความหนาแน่นสูงด้วยวิธี HDD ท่อ HDPE เหมาะกับงานนี้เพราะเชื่อมแบบ Butt Fusion เป็นเส้นเดียวได้ รอยเชื่อมรับแรงดึงเท่าเนื้อท่อ โค้งตามแนวเจาะได้ และผิวทนการขีดข่วน ความหนาท่อ (SDR) ต้องเลือกให้รับได้ทั้งแรงดันใช้งาน แรงดินและน้ำใต้ดิน และแรงดึงตอนติดตั้ง
แรงดึงปลอดภัย (Safe Pull Stress) ของท่อ HDPE
ขณะดึงท่อกลับ ท่อ HDPE รับแรงดึงสูงที่สุดในช่วงชีวิตของมัน และพอลิเอทิลีนเป็นวัสดุหนืดหยุ่น ความแข็งแรงจะลดลงตามระยะเวลาที่ถูกดึงค้างไว้ คู่มือ PPI ให้ค่าความเค้นดึงปลอดภัยที่ 23°C ดังนี้
| ระยะเวลาดึงต่อเนื่อง | PE3xxx (PE3408) | PE4xxx (PE4710 / PE100) |
|---|---|---|
| 0.5 ชั่วโมง | 1,400 psi (≈ 9.7 MPa) | 1,500 psi (≈ 10.3 MPa) |
| 1 ชั่วโมง | 1,350 psi (≈ 9.3 MPa) | 1,400 psi (≈ 9.7 MPa) |
| 12 ชั่วโมง | 1,100 psi (≈ 7.6 MPa) | 1,150 psi (≈ 7.9 MPa) |
| 24 ชั่วโมง | 1,050 psi (≈ 7.2 MPa) | 1,100 psi (≈ 7.6 MPa) |
ค่านี้คือความเค้นที่ความเครียด 3% ถ้าท่อยืดไม่เกินนี้ ท่อจะคืนรูปได้เกือบสมบูรณ์หลังดึงเสร็จ ในทางปฏิบัติ เราจึง ดึงต่อเนื่องไม่หยุดกลางทาง และใช้จุดตัดแรง (Weak Link / Break-away) ที่หัวดึงเพื่อกันท่อรับแรงเกิน ส่วนท่อที่อุณหภูมิสูงกว่า 23°C เช่นท่อที่ตากแดดจัด ต้องลดค่าแรงดึงลงตามตัวคูณอุณหภูมิ
SDR คืออะไร
SDR หรือ DR (Dimension Ratio) คือ เส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกหารด้วยความหนาผนังต่ำสุด ตัวเลขยิ่งน้อย ผนังยิ่งหนา เช่น ท่อ 110 มม. SDR 11 หนาราว 10 มม. ส่วน SDR 17 หนาราว 6.6 มม. ท่อหนาขึ้นรับแรงดึงรวมได้มากขึ้น และต้านการยุบตัวได้ดีขึ้น อ่านวิธีเลือกแบบละเอียดที่ การเลือก SDR/DR ท่อ HDPE
การดูแลท่อก่อนดึง
- วางท่อบนลูกกลิ้งหรือฐานรองตลอดแนว ไม่ลากบนพื้นหิน
- ตรวจผิวท่อ รอยขีดลึกเกินเกณฑ์ต้องตัดทิ้ง
- ม้วนท่อขนาดเล็กต้องคลายและดัดคืนรูป เพราะการม้วนทำให้ท่อเป็นวงรี
- บันทึกแรงดึง ความเร็ว และอัตราน้ำโคลนระหว่างดึง
ภาพงานท่อ HDPE
ท่อ HDPE ที่หลุมรับหลังดึงท่อกลับสำเร็จ
ท่อ HDPE กำลังเข้ารูเจาะ
หัวดึงท่อ HDPE ต่อกับก้านเจาะ งานดันลอด เพชรบุรี
ดึงท่อร้อยสาย HDPE ใต้ทางเท้าช่วงกลางคืน
ท่อร้อยสายถูกดึงลอดใต้ทางเท้า ไม่ต้องรื้อทางเท้าทั้งแนว
ม้วนท่อ HDPE พร้อมสำหรับงานดันลอด
หน้างาน HDD พร้อมรถน้ำและม้วนท่อ HDPE
มัดท่อร้อยสายหลายเส้นเตรียมดึงกลับ งานสายไฟแรงสูงบริการที่เกี่ยวข้อง
คำถามที่พบบ่อย
ท่อ HDPE ที่ใช้ดันลอดต้องเป็น PE100 ไหม
ท่อม้วนกับท่อท่อนตรงต่างกันอย่างไรในงาน HDD
ท่อ HDPE ทนได้นานแค่ไหนใต้ดิน
ข้อมูลเชิงเทคนิคในหน้านี้เรียบเรียงจาก PPI Handbook of Polyethylene Pipe, Chapter 12 – Horizontal Directional Drilling (Plastics Pipe Institute) ร่วมกับประสบการณ์หน้างานของทีมตะวันไพพ์ ตัวเลขในคู่มือเป็นแนวทางเบื้องต้น งานจริงต้องให้วิศวกรประเมินตามสภาพดินและข้อกำหนดของเจ้าของโครงการ เอกสารอ้างอิงเพิ่มเติม: ASTM F1962, ASCE MOP 108 และ NASTT HDD Good Practices Guidelines