การคว้านขยาย (Reaming) คือการดึงหัวคว้านกลับผ่านรูนำร่องเพื่อขยายรูให้ใหญ่กว่าท่อเล็กน้อย คู่มือ PPI ระบุว่าโดยทั่วไปขยาย 1.2–1.5 เท่าของขนาดท่อ ขึ้นกับชนิดและเสถียรภาพของดิน ความลึก น้ำโคลน และแรงดันในรูเจาะ ก่อนดึงท่อมักทำรอบล้างรู (Swab Pass) ด้วยหัวคว้านขนาดเดียวกับที่จะใช้ดึงท่อ
ขนาดรูเทียบกับขนาดท่อ
| ท่อ HDPE | รูเจาะ 1.2 เท่า | รูเจาะ 1.5 เท่า |
|---|---|---|
| 63 มม. | ≈ 76 มม. | ≈ 95 มม. |
| 110 มม. | ≈ 132 มม. | ≈ 165 มม. |
| 160 มม. | ≈ 192 มม. | ≈ 240 มม. |
| 315 มม. | ≈ 378 มม. | ≈ 473 มม. |
| 630 มม. | ≈ 756 มม. | ≈ 945 มม. |
| 1,200 มม. | ≈ 1,440 มม. | ≈ 1,800 มม. |
ท่อขนาดใหญ่มักคว้านหลายรอบ ขยายขนาดหัวคว้านขึ้นทีละขั้นจนถึงขนาดสุดท้าย
ผลที่ตามมาของรูที่ใหญ่กว่าท่อ
คู่มือ PPI ชี้ประเด็นที่คนมักมองข้าม — เมื่อรูใหญ่กว่าท่อ ท่อที่อยู่ในรูจะต้องรับแรงดินด้านบนโดยแทบไม่มีดินด้านข้างช่วยพยุง ต่างจากท่อที่ฝังในร่องขุดแล้วบดอัดดินรอบท่อ ส่วนน้ำโคลนที่ค้างรอบท่อแม้จะข้นตัวขึ้นเมื่อหยุดนิ่ง แต่ถ้าไม่ผสมสารประสานก็แข็งไม่เกินดินเหนียวอ่อนมาก แทบไม่ช่วยพยุงท่อด้านข้าง นี่คือเหตุผลที่การเลือกความหนาท่อ (SDR) ต้องคิดแรงดินระยะยาวด้วย
Swab Pass คืออะไร
คือการดึงหัวคว้านขนาดเดียวกับที่จะใช้ตอนดึงท่อผ่านรูอีกรอบก่อนดึงจริง เพื่อทำความสะอาดรู เอากรวดละเอียดหรือก้อนดินเหนียวที่ยังค้างออก และช่วยอัดผนังรูให้แน่น รูที่สะอาดใกล้เคียง "รูอุดมคติ" ที่สูตรคำนวณแรงดึงสมมติไว้ ทำให้แรงดึงจริงใกล้กับที่คำนวณ
คำถามที่พบบ่อย
คว้านรูใหญ่กว่าท่อกี่เท่า
คว้านรอบเดียวพอไหม
ข้อมูลเชิงเทคนิคในหน้านี้เรียบเรียงจาก PPI Handbook of Polyethylene Pipe, Chapter 12 – Horizontal Directional Drilling (Plastics Pipe Institute) ร่วมกับประสบการณ์หน้างานของทีมตะวันไพพ์ ตัวเลขในคู่มือเป็นแนวทางเบื้องต้น งานจริงต้องให้วิศวกรประเมินตามสภาพดินและข้อกำหนดของเจ้าของโครงการ เอกสารอ้างอิงเพิ่มเติม: ASTM F1962, ASCE MOP 108 และ NASTT HDD Good Practices Guidelines